Sorularla GuatrTümü

Sık görülen bir hastalık olan guatr, diğer adı ile troid bezi büyümesi nedir? Sebepleri nelerdir?

Uzm.Dr.Muhammed TUNÇ, tiroid, guatr

Uzm.Dr.Muhammed TUNÇ

Bezmialem Vakıf Üniversitesi Eyüpsultan Ek Hizmet Polikliniği

Adres: (Esentepe, Silahtarağa Cd. No: 185 Eyüpsultan)

Telefon: (0212) 401 26 00

Halk arasında guatr olarak bilinen troid bezi büyümesi oldukça sık görülen bir hastalıktır. Birçok troid hastalığı olmasına rağmen genel anlamda ve basitçe hipotroidi ve hipertroidi olarak ikiye ayırabiliriz.

Hipertroidi yani troid bezinde çeşitli farklı sebeplere bağlı olarak fazla miktarda troid hormonu salgılanması ,hipotroidi ise troid bezinden az miktarda hormon salgılanması durumudur.

GUATR’IN SEBEBİ NEDİR? NEYE BAĞLI OLARAK OLUŞUR?

Guatr yani troid bezi büyümesi en sık genetik sebeplere bağlı olarak ortaya çıkar. Yani aile bireylerinde özellikle birinci derece yakınlarında bu hastalık mevcut olanlarda ortaya çıkar.

Bu kişilerde sebebi tam olarak bilemediğimiz bir şekilde troid bezinden fazla miktarda hormon salgılanmasına veya yavaşlamasına sebep olan otoantikor dediğimiz maddeler üretilir. Bunlar da troid bezinin hastalıklarının oluşumuna sebep olur. Diğer sık sebeplerden biri ise özellikle psikolojik tedavilerde kullanılanlar olmak üzere ilaçlardır.

HİPOTROİDİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

Hipotroidi yani troid bezinden salgılanan hormon düzeyinde yetersizlik olması durumunda en sık halsizlik ve yorgunluk belirtisi ortaya çıkar.

Bunun dışında saç dökülmesi, kalp hızında yavaşlama, kabızlık, kilo alma, sinirlilik, ödem, yutma güçlüğü, unutkanlık, algıda azalma ve konsantrasyon güçlüğü gibi belirtiler ortaya çıkar. Sinirlilik gibi duygu durum bozuklukları nedeniyle bu hastalar çoğu zaman depresyon tedavisi bile alabilirler.

HİPERTROİDİ BELİRTİLERİ NELERDİR?

En sık görülen belirtisi çarpıntı, kilo kaybı ve ellerde titremedir. Bunun dışında kalp hızında artma, sinirlilik , ishal gibi belirtiler görülebilir.

GUATR TANISI NASIL KONUR?

Troid bezinin fonksiyonlarını gösteren kan testleri kabaca TSH , serbest T4 ve serbest T3 hormonlarıdır. Ayrıca bunun yanında yukarıda bahsettiğim oto antikorlar anti tpo, anti tg , TRAK tiroglobulın’dir.

Hipotroidi ve hipertroidi de özellikle bu TSH,T3,T4 düzeyleri bakılarak ayırt edilir. Hipotroidi de yani yavaş çalışmasında TSH düzeyi yükselir T3 ve T4 seviyesi düşer . Hİpertroidide ise TSH düşük T3 ve T4 yüksek olur.

Tanı için kan tetkikleri yanında başta ultrason olmak üzere çeşitli görüntüleme yöntemleri kullanılır.

BENİM ANTİKORLARIM ÇOK YÜKSEK BENDE GUATR VARMIŞ?

Yukarıda bahsettiğim anti tpo ve anti TG otoantikor seviyeleri yüksek olup hatta oldukça yüksek olup bizlere panik halinde başvuran hastalarımızın klasik ve bizlere en sık başvuru sebeplerinden biridir.

Bu hastalarda ilk yaptığımız TSH T4 ve T3 düzelerini kontrol etmek. Bu tetkiklerin normal olması (çoğunlukla böyle olur) kişide troid bozukluğu gelişimine genetik yakınlık olduğunu gösterir. Bu durum herhangi bir tedavi gerektiren bir durum değildir.

TROİD İLACIMI ÖMÜR BOYU KULLANACAK MIYIM ? GEÇMİYOR MU BU HİÇ ?

Özellikle hipotroidisi olan hastalara ömür boyu ilaç kullanmak zorunda olan hasta grubudur. Bu kişilerde kendi vücutları çeşitli sebeplere bağlı olarak troid hormonu üretmediğinden dışarıdan vücudun ürettiği hormonu veriyoruz yani bir yerine koyma tedavisi uyguluyoruz.

Böylece ilaç doktora danışmadan kesildiğinde sanki hiç tedavi olmamış gibi tüm değerler yine bozulur. Dolayısıyla ömür boyu ilaç kullanmak gerekir.

GUATR KANSERE DÖNÜŞÜR MÜ?

Troid bozukluğu olan kişilerde ultrason ile takip etmemizin sebeplerinden biri budur. Troid kanseri troid hastaları içerisinde nadir olarak görülür. Genelikle troid dokusunda guatr zemininde gelişen nodül dediğimiz kitlesel oluşumların görünüm boyut şekil gibi ultrasonografik özelliklerine göre kanser oluşum ihtimali olup olmadığı değerlendirilir, belirli özellikleri olan nodülden biyopsi yapılarak tanı konur. Fakat diğer kanser türlerine göre mortalitesi yani ölüm oranı genellikle çok düşüktür. Büyük bir çoğunluğu ameliyat ile düzelir.

NE KADAR SÜREDE BİR TAHLİL VE ULTRASON YAPILMALI?

Troid bezinden üretilen hormon miktarı değişkenlik gösterdiği için ilaçlara olan ihtiyaç dönem dönem azalabilir veya artabilir. Buna paralel olarak ideal ilaç dozu ayarlanana dek 3 -4 hafta da bir kan tetkiki yapılması bundan sonraki süreçte ise 3-6 aylık periyotlarda yenilenmesi önerilir.

Ultrason ise eğer herhangi bir nodüler oluşum yoksa yılda bir nodül var ise 6 ayda bir yapılması önerilir. Ancak nodül özellikleri bakımından kötü huylu olabileceği düşünülüyorsa veya dönüşme ihtimali yüksek olabileceği düşünülüyorsa daha sık periyotlarda kontrol yapılır.

AMELİYAT OLSAM GEÇER Mİ ?

Ameliyat troid bozukluklarında bir tedavi seçeneğidir. İlk olarak tabii ki özellikle biyopside kanser tanısı konulması durumunda yapılır.